Emoties rond dyslectie (2)

In hoeverre een kind hiermee leert omgaan is afhankelijk van:

  • de aanleg van het kind en zijn karakter/temperament
  • het hanteren van afweermechanismen
  • compensaties in de vorm van andere talenten
  • bijkomende risicofactoren, zoals aandachtsproblemen, gedragsproblemen, depressies (co-morbiditeit)
  • de manier waarop het kind en zijn omgeving reageert op het probleem

Kinderen reageren verschillend op de spanningen omtrent hun probleem:

  • Sommige kinderen uiten spanningen door woedeaanvallen en agressie.
  • Anderen reageren meer naar binnengericht; ze willen niet meer met anderen spelen, zijn erg in zichzelf gekeerd. Ook zie je vaker lichamelijke klachten/ reacties: slecht slapen, stotteren, buikpijn.
  • Hun onzekerheid kan ook leiden tot het niet meer naar school willen en minder plezier in het leven hebben.

Het functioneren op school wordt dan ook bepaald door de verhouding tussen de draaglast en de draagkracht van het kind. De draaglast heeft betrekking op de ernst van de dyslexie. De draagkracht bestaat uit factoren als intelligentie, werkhouding, geleerde hulp-strategieën, kijk op dyslexie en de steun vanuit de omgeving.

Emoties van het dyslectische kind:

Spanningen:

  • Voor kinderen gaat er een wereld open als ze kunnen lezen en schrijven. Ze horen dan bij de groten. Het is een ramp voor een kind als het ontdekt dat het niet leert lezen.
  • De andere kinderen in de groep verslinden boeken en het dyslectische kind moet nog zoveel  woorden spellen dat zijn zin tot lezen wel overgaat. Vaak weet het kind aan het einde van de zin al niet meer wat het gelezen heeft. Als je niet kunt wat anderen kunnen, al doe je nog zo goed je best, gaat dit onherroepelijk ten koste van je zelfvertrouwen. Dit is beangstigend.
  • Ongewenst of opvallend gedrag kan een reactie van het kind zijn op een uitval.
  • Kinderen die hun zelfvertrouwen verliezen krijgen meestal een machteloos gevoel: wat ik ook doe ik doe het nooit goed.

Door dit gevoel ga je je minder goed aanpassen aan de eisen die een taak stelt. Daardoor worden de resultaten nog minder. Dit werkt door: je wordt steeds weer bevestigd in het niet lukken van iets, je verwachtingen worden steeds minder rooskleurig. Je krijgt faalangst, een laag zelfbeeld. Je kunt een hekel aan lezen, aan jezelf, aan school krijgen. Met name de school is voor hen de plek geworden waar ze met hun problemen geconfronteerd worden.

Denk hierbij aan: *de werkhouding

  • de boog is steeds gespannen om het werk te kunnen bijbenen
  • een maximale inspanning om de instructies van de leerkracht te kunnen volgen
  • steed goed opletten bij het overschrijven van werk
  • de beschikbare tijd moet optimaal gebruikt worden
  • toch krijgen ze het werk vaak niet binnen de tijd af

Ondanks een meer dan gemiddelde inzet behalen ze slechte resultaten en worden hierop afgerekend. Hun inzet wordt vaak niet gezien.

*spanningen voor de verdere schoolloopbaan:

  • een  eenvoudig woord niet kunnen spellen omdat je niet meer weet hoe
  • de  leerkracht wordt ongeduldig als ik iets niet begrijp
  • het jongere zusje kan al veel beter lezen en begrijpt de spellingsregel eerder
  • zijn  moeder is ontevreden over het lezen
  • altijd  tijd tekort om het werk te maken
  • de docent gelooft niet dat ik dyslectisch ben
  • hard geblokt hebben op de engelse woordjes en bij het proefwerk niets meer weten
  • de vragen van het proefwerk wel weer verkeerd begrijpen

Een ander verhaal wordt hetals hier andere factoren bijkomen. Er is dan sprake van co-morbiditeit.

Dit doet zich voor zodra de dyslexie zich overlapt met een andere leer- of gedragsstoornis. Denk hierbij aan kinderen met aandachtstekortstoornissen (ADHD). Die hebben doorgaans flinke problemen met de concentratie. Ze zijn chaotisch, werken grillig en zijn onvoorspelbaar in hun gedrag. Toch komt het ook voor dat sommige van deze kinderen naast ADHD ook dyslectisch zijn. Men denkt daar niet zo snel aan.
Een hyperactief kind roept negatieve reacties op, is niet populair in de groepen is vaak lastig en druk. Leerkrachten en ouders worden doodmoe van dit kind. Vaststellen van alleen ADHD met de dyslexie over het hoofd te zien lost het leesprobleem niet op.

Je zult beide oorzaken aan moeten pakken. Omdat hun gedrag vaak storend is en het leren in de weg staat kun je medicijn als ritalin voorschrijven. Dit lost echter niet alles op. Het kind moet ermee leren omgaan.

Ook de combinatie dyslexie en hoogbegaafdheid ligt niet voor de hand. Bij een kind met lees- en spellingsproblemen sta je hier niet bij stil. Andersom denk je bij een hoogbegaafd kind niet dat het moeite zal hebben met lezen en spellen.

Dyslexie heeft niets met intelligentie te maken. Het is een probleem met de verwerking van taal door de hersenen. Een hoogbegaafd kind ligt voor op de ontwikkeling in vergelijking met andere kinderen. Het is gewend alles heel goed te kunnen en faalt plotseling op een heel belangrijk gebied, nl. lezen en taal, als het ook dyslectisch is. Daarbij blijkt harder werken en meer inzet weinig op te leveren. Falen met lezen is voor een hoogbegaafd kind extra schokkend omdat ze vaak hoge eisen aan zichzelf stellen en uitermate perfectionistisch zijn.

Bovendien is de wens te kunnen lezen erg groot om hun nieuwsgierigheid te bevredigen, om alles te weten te komen. Ook voor ouders en leerkrachten is dit niet te rijmen.  Meestal kunnen juist slimme kinderen snel leren lezen. Voor de hand ligt dus dat ze lui en dom zijn of dat hun slimheid oppervlakkig is. Als de ouders de slimheid van hun kind wel onder-kennen maar de dyslexie niet zien kunnen ze teleurgesteld, boos of negatief reageren op hun kind.

Hoogbegaafde kinderen kunnen hierdoor ontmoedigd worden en dit kan ertoe leiden dat ze op alle vakken gaan onderpresteren, matige tot zwakke resultaten halen in vergelijking met klasgenoten. Langdurig onderpresteren leidt tot een zeer negatief zelfbeeld van het kind.

Over resoundeffects

Mijn naam is Gabriele van Doorn, ik woon in Heerlen - Parkstad Z.Limburg. * mijn website is te vinden op: www.klank-kleur.nl/ * en U kunt me vinden op: http://nl.linkedin.com/in/gabrielevandoorn
Dit bericht werd geplaatst in Kinderproblemen, Maatschappelijk en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s