DE 8-UREN SLAAP MYTHE!

By Stephanie Hegarty – BBC World Service                      vertaling: Gabriele van Doorn

We maken ons vaak zorgen omtrent het wakker liggen tijdens de nachtelijke uren. Toch kan dit goed voor U zijn. Toenemend bewijs vanuit de wetenschap en de geschiedenis beweren dat 8 uren slaap wellicht onnatuurlijk zou kunnen zijn.

Begin 1990 werd een experiment uitgevoerd door de psychiater Thomas Wehr, waarbij hij een groep mensen voor de tijd van een maand gedurende 14 uren per dag in het donker werden gedompeld.

Na enige tijd had paste hun slaapgewoonte zich aan, maar pas in de vierde week had het zich ontwikkeld tot een regelmatig slaapritme. Zij sliepen om te beginnen gedurende vier uren, vervolgens bleven ze één tot twee uren klaarwakker voordat ze alsnog voor de tweede keer insliepen.

Ondanks dat de wetenschappers onder de indruk waren van deze studie bleef het idee dat we per se iedere nacht acht uren slaap nodig hadden onder grote publiek voortbestaan.

In 2001 publiceerde de historicus Roger Ekirch van de Virginia Tech na 16 jaren intensief onderzoek een wetenschappelijk werk, waarin aan de hand van overvloedig historisch materiaal werd onthuld, dat mensen oorspronkelijk gewend waren om gedurende twee gescheiden periodes te slapen.

4 jaren later kwam zijn boek ‘At Days Close, Night in Times Past’ uit. Dit bevatte meer dan 500 overeenkomende verslagen betreffende gescheiden slaapperiodes, verzameld uit dagboeken, gerechtsverhandelingen, medische geschriften en de literatuur, van ‘De Odyssee’ van Homerus tot aan de antropologische verslagen over stammen uit Nigeria.

Precies zoals beschreven in het experiment van Wehr’s proefpersonen, handelde deze getuigenissen over een eerste slaap die ongeveer 2 uren na het invallen van de duisternis begon, waarna er 2 uren van wakker zijn volgde, om dan weer in een tweede slaap over te gaan.

“Het gaat niet zozeer om het aantal getuigenissen, maar om de wijze waarop er naar verwezen wordt. Alsof dit gegeven algemeen bekend was” zei Ekirch.

Tijdens deze waakperiode waren de mensen tamelijk actief. Zij stonden dikwijls op, gingen naar de toilet, rookten tabak en zelfs gingen ze bij de buren op bezoek. De meeste mensen bleven in bed, lazen en schreven wat of gaven zich over aan bidden. Eindeloos veel gebedsboeken uit het einde van de 15e eeuw werden aangeboden met speciale gebeden voor de uren tussen de slaapperioden.

En deze uren werden ook niet altijd in eenzaamheid doorgebracht. Mensen hadden gesprekken met hun slaappartners of gewoon sex.

De handleiding van een Franse arts uit de 16e eeuw adviseert echtparen zelfs juist seks in deze waakperiode te hebben, omdat de kans op conceptie veel groter zou zijn. Bovendien zouden ze “meer plezier beleven aan de seks en beter kunnen presteren”.

Ekirch ontdekte dat verwijzingen naar de eerste en tweede slaapperiode begonnen te verdwijnen gedurende de laatste decennia van de 17e eeuw. Het begon bij de meer gegoede klasse in Noord Europa en in de loop van de volgende 200 jaar druppelde dit door naar de rest van de Westerse samenleving.

Rond 1920 was de kennis omtrent de eerste en tweede slaap totaal uit de sociale bewustwording verdwenen.

Uit de literatuur toen verdeelde slaapperiodes nog normaal waren:

  • “He knew this, even in the horror with which he started from his first sleep, and threw up the window to dispel it by the presence of some object, beyond the room, which had not been, as it were, the witness of his dream.” Charles Dickens, Barnaby Rudge (1840) En hij wist, zelfs ten gevolge van de horror uit zijn eerste slaap…
  • “Don Quixote followed nature, and being satisfied with his first sleep, did not solicit more. As for Sancho, he never wanted a second, for the first lasted him from night to morning.” Miguel Cervantes, Don Quixote (1615) Don Quixote gaf zich over aan de natuur, en tevreden met zijn eerste slaap, zag hij af van meer……
  • “And at the wakening of your first sleepe You shall have a hott drinke made, And at the wakening of your next sleepe Your sorrowes will have a slake.” Early English ballad, Old Robin of Portingale  En bij het ontwaken uit je eerste slaap, zul je geen hete drank maken……….
  • The Tiv tribe in Nigeria employ the terms “first sleep” and “second sleep” to refer to specific periods of the night. De Tiv Stam in Nigeria gebruikt de termen ‘eerste’ en ‘tweede slaap’ om daarmee de specifieke periodes van de nacht aan te duiden.

Ekirch vermeldt dat het begin in verbetering van de straatverlichting, verlichting in de huizen en een golf van koffiehuizen –die soms de hele nacht open bleven- van invloed waren. De nacht werd een gelegenheid voor legitieme activiteiten en terwijl die activiteiten toenamen, nam de lengte van de tijd af dat mensen zich konden overgeven aan  rusten.

In zijn nieuwe boek ‘Evening’s Empire’ beschrijft de historicus Craig Koslofsky een aantal factoren hoezo dit tot stand kwam.

“Associaties met de nachten voor de 17e eeuw stonden niet goed bekend” volgens hem. De nacht werd bevolkt door lieden van slechte reputatie, criminelen, hoeren en dronkaards

“Zelfs de rijken die zich kaarslicht konden veroorloven wisten betere zaken om hun geld aan uit te geven. Er viel geen eer te behalen of er viel geen sociale waarde te putten uit het buiten verblijven gedurende de nacht.

Dit veranderde echter tijdens het ontstaan van de Reformatie en contra-Reformatie. Protestanten en Katholieken begonnen tijdens de vervolgingen steeds meer hun geheim gehouden  diensten te houden tijdens de nachtelijke uren. Mocht vroeger de nacht hebben toebehoord aan het schuim, nu waren het respectabele mensen die van de donkere nachtelijke uren gebruik maakten.

Deze trend begon in bepaalde sociale kringen, die zich een leven met kaarslicht konden veroorloven, doch met de toename van betere straatverlichting ontwikkelde het nachtleven zich en bereikte alle standen en rangen.

Parijs werd in 1667de eerste stad ter wereld met straatverlichting, gebruik makende van waskaarsen in glazen lampen. Al snel gevolgd door Lille nog in hetzelfde jaar. Amsterdam volgde twee jaren later alwaar een veel efficiëntere lamp met olie en lont werd ontwikkeld.

Londen sloot zich pas in 1684 bij deze ontwikkeling aan maar aan het einde van de eeuw waren meer dan 50 van de belangrijkste Europese hoofdsteden voorzien van straatverlichting.

Het nachtleven  werd een modeverschijnsel en om die uren in bed door te brengen werd als zinloze verspilling beschouwd.

Er is substantieel  bewijs dat de veranderde houding ten aanzien van het slaappatroon is opgenomen in een Medisch journaal uit 1829, in welk artikel ouders werden opgeroepen om hun kinderen te dwingen  het patroon van eerste en tweede slaap los te laten.

Zij zouden geen verdere slaap nodig hebben dan zij gedurende hun eerste slaap zouden opdoen. De behoefte aan een tweede slaap zou vanzelf afnemen indien ze op het juiste uur wakker werden. En indien ze zich om zouden draaien voor een tweede slaap zou hen aangeleerd moeten worden dat dit niet zou bijdragen tot hun gezondheid.

Vandaag de dag schijnen de meeste mensen zich veelal te hebben aangepast aan de acht-uren slaap, maar Ekirch denkt dat veel slaapproblemen hun oorzaak vinden in de natuurlijke voorkeur van het menselijk lichaam voor tweedelige slaapperiodes evenals de alomtegenwoordigheid van kunstlicht.

Volgens hem kan dit de oorzaak verklaren van een situatie bekend als insomnia, wanneer mensen wakker blijven gedurende de nacht en problemen hebben om weer opnieuw in slaap te vallen.

Insomnia dook voor het eerst op in documenten aan het einde van de 19e eeuw, gelijktijdig met het verdwijnen van informatie betreffende de verdeelde slaapperiodes..

De meeste tijd gedurende de evolutie sliepen we op een bepaalde manier volgens Slaappsycholoog Gregg Jacobs. Wakker worden gedurende de nacht is normaal voor de menselijke fysiologie. Het idee dat we moeten slapen gedurende een aaneengesloten periode kan schade veroorzaken. Het maakt mensen die wakker blijven gedurende de nacht bezorgd en deze bezorgdheid kan vanzelf in slaap vallen verhinderen en eveneens doorsijpelen gedurende de dag.

Slaap cycli

Iedere 60 tot 100 minuten doorlopen we 4 slaap niveaus.

  • Fase 1 is een  dommelende, ontspannen staat tussen waken en slaap. De adem gaat langzamer, spieren ontspannen en de hartslag daalt.
  • Fase 2 is een licht dieper wordende slaap, waarbij je je wakker kan wanen en dat betekent, gedurende diverse nachten, je best in slaap kunt zijn zonder het te beseffen.
  • Fase 3 en 4, is een diepe slaap en het is zeer moeilijk om wakker te worden uit deze diepe slaap omdat gedurende die periode er bijna geen activiteiten in ons lichaam waarneembaar zijn.

Na de Diepe Slaap periode gaan we voor enige minuten terug naar Fase 2 en belanden in de droomslaap, ook wel de REM (Rapid Eye Movement) slaap genoemd. Vernoemd naar –zoals de naam al suggereert – waarneembare snelle oogbewegingen gedurende onze droomfase.

Tijdens de completen slaapcyclus gaan we door alle fases van de slaap van fase 1 tot 4, vervolgens terug naar fases 3 en 2, alvorens in de droomfase aan te komen.

Bron: Gregg Jacobs. Zie ook:

Russell Foster, een professor aan de Oxford Universiteit en gespecialiseerd in studie betreffende de menselijke, biologische klok en de neurowetenschap is het met bovengenoemde standpunten eens.

“Veel mensen worden ‘s nachts wakker en raken in paniek,” vertelt hij. “Ik vertel ze dan dat wat zij ervaren een terugkeer is naar het bi-normale slaappatroon.”

Maar het merendeel van de artsen blijft in gebreke om te onderkennen dat de algemeen aanvaarde 8-urenslaap feitelijk onnatuurlijk is.

“Meer dan 30% van de medische problemen waar artsen mee geconfronteerd worden zijn direct of indirect gerelateerd aan slaap. Maar slaap wordt genegeerd tijdens de medische opleidingen en er zijn te weinig centra waar slaap wordt bestudeerd”, volgens hem.

Gregg Jacobs oppert dat de waakperiode tussen de beide slaapfases, wanneer mensen gedwongen werden te rusten en te ontspannen een belangrijke rol kan spelen in de menselijke mogelijkheid om stress op natuurlijke wijze te reguleren.

 Ekirch ontdekte in historische verslagen dat de tijd tussenin door veel mensen werd gebruikt om na te denken of te mediteren over hun dromen.

“Vandaag doen we dit in mindere mate,” zegt Dr Jacobs. “Het is geen toeval, dat in deze moderne wereld, het aantal mensen, dat klaagt over angstaanvallen, stress, depressies, alcohol en drugsproblemen toeneemt.”

Dus, de volgende keer dat u midden in de nacht wakker wordt denk gewoon aan uw voorouders uit de pre-industriële tijd en ontspan. Wakker liggen kon wel eens heel goed voor u zijn.

Over resoundeffects

Mijn naam is Gabriele van Doorn, ik woon in Heerlen - Parkstad Z.Limburg. * mijn website is te vinden op: www.klank-kleur.nl/ * en U kunt me vinden op: http://nl.linkedin.com/in/gabrielevandoorn
Dit bericht werd geplaatst in Meer wetenschappelijk! en getagged met , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op DE 8-UREN SLAAP MYTHE!

  1. what you’ve said makes sense, and i can understand it very clearly, thanks. lista de email lista de email lista de email lista de email lista de email

  2. hi, you have a great website, informative. please keep posting. lista de emails

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s